fbpx

Kot i ptak – czy mogą mieszkać w jednym domu?

Bywają takie duety domowych pupili, które są wyjątkowo niedobrane. Jeśli jesteśmy właścicielami kota, zdecydowanie nie powinniśmy opiekować się jednocześnie takimi zwierzętami, które mogą się stać ofiarą naszego podopiecznego. Realizacja instynktu łowieckiego, który odziedziczył po swoich dzikich przodkach, jest jedną z istotnych kocich potrzeb. Prawidłowa zabawa z takim drapieżnikiem polega więc na symulowaniu polowania na żywą ofiarę. Chociaż powinniśmy nakierować kota na właściwe zabawki, nie będziemy w stanie zapewnić bezpieczeństwa istotom, które będą swobodnie przemieszczać się z nim pod jednym dachem. Nasz projekt nie poleca łączenia drapieżnika z jego potencjalną ofiarą, ale jeśli już doszło do takiej sytuacji, musimy zrobić wszystko, by zapewnić zwierzętom prawidłowe funkcjonowanie.

Socjalizacja kota z ptakiem – co warto wiedzieć 

Jeśli planujemy wprowadzić do domu ptaka, np. papugę, musimy wziąć pod uwagę jej rozmiar – im będzie ona mniejsza, tym łatwiej kot skojarzy ją z ofiarą. Wielkość drugiego zwierzęcia ma duże znaczenie, gdyż kot domowy nie jest wyłącznie drapieżnikiem – żyjąc jako zwierzę bezdomne sam może stać się ofiarą psa lub dzikiego kota. Im większy więc będzie nasz pierzasty pupil, tym mniejsze prawdopodobieństwo, że kot obierze go za cel polowania. Niemniej nasz podopieczny może uznać przybysza za intruza na swoim terytorium, dlatego w pewnym stopniu musimy zastosować socjalizację, ale z naciskiem na izolację.  

Planując socjalizację kota z ptakiem należy jednak również liczyć się z zapewnieniem nowemu lokatorowi odpowiednich warunków. Konieczne jest zwrócenie uwagi na behawioralne potrzeby danego gatunku. Najczęściej są one związane z rozmiarem klatki oraz ilością dostarczanych bodźców – zwierzę nie może przecież się nudzić. Specyficzne gatunki, takie jak kakadu, wymagają od swojego opiekuna bardzo wiele uwagi. Jej brak może skutkować problemami behawioralnymi, np. wyrywaniem piór. Ten nawyk na tle nerwowym może doprowadzić do samookaleczania ptaka, który w ten sposób będzie próbował zapewnić sobie czas i uwagę człowieka. 

Proces socjalizacji kota z ptakiem 

Najważniejszą kwestią w sytuacji sprowadzenia do domu ptaka jest wygospodarowanie dla niego osobnego pokoju lub woliery, do której kot nie będzie miał dostępu. Jeśli chcemy do tego przeznaczyć jedno z pomieszczeń, do którego do tej pory nasz koci podopieczny miał nieograniczony dostęp, istotne jest, by zacząć ograniczać mu go stopniowo, na długo przed pojawieniem się nowego lokatora. Zacznijmy od wyniesienia stamtąd drapaków, zlikwidowania kocich kryjówek i lubianych przedmiotów tak, by pomieszczenie stało się dla kota mało atrakcyjne, jednocześnie ukierunkowując jego uwagę na inne miejsca w domu. Uatrakcyjnijmy inne pokoje, aby kot spędzał jak najmniej czasu w tym przeznaczonym dla ptaka. Ograniczajmy przestrzeń stopniowo, w ciągu kilku–kilkunastu tygodni, aby nie wzbudzić w zwierzęciu poczucia utraty terytorium. Możemy też od czasu do czasu zamykać drzwi w celu przyzwyczajenia kota do tego, że w pewnym momencie będą one zamknięte na stałe. 

Równocześnie musimy zdawać sobie sprawę z tego, że ptak pojawi się w domu razem z całą gamą nowych dźwięków. Ptaki śpiewają, ale czasem też krzyczą, by ściągnąć na siebie uwagę. Gdy mają możliwość obserwowania otoczenia przez okno, mogą próbować przepędzać intruzów ze swojego kawałka przestrzeni powietrznej. Może to bardzo niepokoić kota, dlatego zdecydowanie zalecamy puszczanie mu nagrań ze skrzekiem i śpiewem ptaka, który wkrótce ma u nas zagościć.  

Parę tygodni przed rozpoczęciem socjalizacji kota z ptakiem przygotujmy klatkę lub wolierę dla nowego lokatora i pozwólmy kotu się z nią zapoznać. Zwierzę powinno mieć czas na przyzwyczajenie się do nowych przedmiotów i oswojenie ze zmienioną przestrzenią. 

Gdy nasz rezydent nie zwraca uwagi na klatkę lub wolierę i jednocześnie reaguje neutralnie na odtwarzane mu ptasie dźwięki, możemy przynieść do domu nowego pupila. Od momentu umieszczenia go w klatce, nie pozwalajmy na to, by kot miał dostęp do pomieszczenia. Na tym etapie powinniśmy rozpocząć wymianę zapachową. Musi on zaakceptować nowy identyfikator zapachowy – w tym celu przynieśmy naszemu kotu zabawki lub kawałek materiału z wonią ptaka. Pozwólmy na obwąchanie przedmiotów i obserwujmy reakcje. Zwierzę powinno zachowywać się neutralnie. Pozytywną reakcją byłoby np. odpoczywanie na kocyku, który wcześniej był w wolierze. Takie zachowanie możemy nagrodzić przysmakiem lub chwilą zabawy. Z kolei reakcja negatywna to znaczenie moczem, syczenie lub stroszenie futra. Jest ona wyrazem tego, że kot będzie potrzebował więcej czasu na przyzwyczajenie się do nowej woni – jednak pod żadnym pozorem nie powinniśmy go za nią karać. 

Obserwujmy również reakcje ptasiego lokatora w poszukiwaniu niepokojących objawów, takich jak osowiałość, zmniejszona aktywność czy też wcześniej wspomniane wyrywanie piór. 

Jeśli sytuacja jest odwrotna, czyli wprowadzamy kota do domu, w którym już mieszka ptak, możliwe, że konieczne będzie ograniczenie ptasiego terytorium w zależności od tego, jaką swobodą dysponowało zwierzę do tej pory. Wówczas musimy zadbać o to, żeby nasz pierzasty pupil nie został skrzywdzony podczas tego procesu również ograniczać jego terytorium stopniowo. Gdy kot pojawi się w domu, powinien zastać zamknięte drzwi do ptasiej przestrzeni. Resztę socjalizacji kota i ptaka możemy przeprowadzić w opisanej wcześniej, okrojonej wersji. 

Podsumowanie

Nie możemy dopuścić do sytuacji, w której kot znajdzie się bez nadzoru w pomieszczeniu, w którym przebywa ptak. Instynkt łowiecki kotów jest niezwykle silny i to, jak długo zwierzęta się znają, może nie mieć znaczenia. Czasem drobny ruch lub szelest piór może sprawić, że nasz rezydent – drapieżnik – podejmie próbę zapolowania na ptaka. Więcej o biologii kociego behawioru wpływającego na relacje międzygatunkowe dowiesz się z naszej książki o socjalizacji z izolacją. Niezależnie od tego, czy intencją kota będzie zrobienie pierzastemu współlokatorowi krzywdy, czy nie, ugryzienie lub podrapanie przez kota może skończyć się dla ptaka tragicznie. Miejmy to na uwadze i nie dopuszczajmy do takich sytuacji. Raz jeszcze podkreślamy: nasz zespół nie poleca łączenia drapieżnika z potencjalną ofiarą. Każda osoba, która decyduje się na trzymanie w domu określonych gatunków zwierząt, musi zdawać sobie sprawę z konsekwencji, jakie mogą przynieść konkretne wybory. Posiadanie zwierzęcia wiąże się z zapewnieniem mu najlepszych możliwych warunków, natomiast niektóre połączenia międzygatunkowe mogą obniżyć jakość życia naszych podopiecznych.  

Bibliografia

Atkinson S., Complete Cat Care, New York 2014, s. 21. 

Atkinson T., Practical Feline Behaviour. Understanding Cat Behaviour and Improving Welfare, Wallingford 2018, s. 150. 

Davis C.S., Parrot Psychology and Behavior Problems. Veterinary Clinics of North America, Veterinary Clinics of North America: Small Animal Practice 1991, vol. 21, iss. 6. 

Pasek B., Understanding Cat Behavior. A Compassionate Guide to Training and Communication, Emeryville 2020, s. 54. 

Zawadzka A., Słomka P., Socjalizacja z izolacją, Warszawa 2021.